Je stelt een vraag aan een AI-tool, het antwoord begint te verschijnen en je hand gaat al naar je mail. Wachten op AI is een klein moment dat je tientallen keren per dag meemaakt. Juist omdat het zo kort is, vul je het zonder nadenken. Dit is deel 2 van 5 in de reeks over AI en flow. Het gaat over dat wachtmoment: wat het je kost en hoe je het anders kunt gebruiken.
Wat gebeurt er als je wacht op AI?
Een AI-tool geeft niet direct antwoord. Een korte vraag duurt een paar seconden, een uitgebreide tekst of analyse soms een minuut, en een AI-agent die zelfstandig een taak uitvoert kan tien minuten of langer bezig zijn. Je weet vooraf niet precies hoe lang het duurt, en dat maakt het lastig om rustig te blijven zitten.
Bijna niemand kijkt die tijd naar het scherm. Je opent je inbox, kijkt even in Teams of start in een ander venster een tweede vraag. Dat voelt efficiënt, want je benut de tijd. De onderzoekers van Berkeley die acht maanden meekeken bij een techbedrijf zagen precies dit gedrag. Omdat AI op de achtergrond kan doorwerken, begonnen medewerkers parallel aan andere taken, en zo ontstonden meerdere sporen tegelijk.
Waarom is zo’n kort uitstapje duur?
Kijk je tussendoor tien seconden in je mail, dan zit je daarna nog niet meteen weer in je werk. Je moet eerst bedenken waar je was en wat je wilde doen, en dat kost meer tijd dan die tien seconden. Gloria Mark van de Universiteit van Californië in Irvine onderzoekt al twintig jaar hoe mensen hun aandacht verdelen. Zij noemt het de schakelkosten: de tijd en moeite die het kost om terug te vinden waar je was en wat je aan het denken was. Volgens haar leidt die extra moeite ook tot meer fouten en meer stress. Op het niveau van projecten duurt het ruim 25 minuten voordat mensen terug zijn bij het werk waar ze uit gehaald werden, omdat er onderweg vaak nog een tweede en derde onderbreking bij komt.
Bij wachten op AI speelt nog iets mee. Het antwoord dat binnenkomt, moet je beoordelen. Dat lukt slechter als je hoofd half bij een mailtje is dat je net las. Je leest het antwoord vluchtiger, je ziet een fout minder snel en je stelt sneller een vervolgvraag zonder goed te weten wat je eigenlijk wilt. Zo wordt het wachtmoment het begin van een reeks kleine slordigheden.
Welke soorten wachten op AI zijn er?
Het helpt om onderscheid te maken naar hoe lang je wacht, want elke duur vraagt iets anders. Grofweg zijn er drie situaties.
Een paar seconden
Bij een korte vraag is het antwoord er bijna meteen. Blijf erbij. De seconden zijn te kort om iets anders zinnigs te doen en lang genoeg om je aandacht kwijt te raken. Lees in die tijd je eigen vraag nog eens terug, dan zie je meteen of je hebt gevraagd wat je bedoelde.
Ongeveer een minuut
Bij een langere tekst, een samenvatting van een groot document of een analyse wacht je een halve tot hele minuut. Gebruik die tijd voor het werk waar je al mee bezig bent. Schrijf op wat je van het antwoord verwacht, of noteer welke vraag je daarna wilt stellen. Dan beoordeel je het antwoord straks tegen je eigen verwachting, en dat gaat sneller en scherper.
Tien minuten of langer
Een AI-agent die zelfstandig een rapport opbouwt of een reeks bestanden doorwerkt, heeft echt tijd nodig. Hier is wisselen van taak redelijk, op voorwaarde dat je het bewust doet. Kies vooraf één vaste tweede taak, het liefst iets wat je makkelijk weer loslaat, en zet een melding op het moment dat de agent klaar is. Kijk tussendoor niet steeds of hij al klaar is.
Wat kun je in die tijd wel doen?
De beste invulling hangt af van waar je mee bezig bent. Een paar mogelijkheden die goed werken:
- je eigen prompt teruglezen en kijken of de vraag scherp genoeg was;
- in een paar woorden opschrijven wat je van het antwoord verwacht;
- de volgende stap in je werk noteren, zodat je na het antwoord meteen verder kunt;
- even opstaan, water halen of naar buiten kijken.
Die laatste lijkt het minst nuttig, maar Gloria Mark raadt korte pauzes zonder scherm juist aan om je aandacht te laten herstellen. Een minuut uit het raam kijken kost minder dan een minuut in je inbox, omdat je hoofd daarna nog bij je taak is.
Wil je het wachten verder beperken, geef dan minder en grotere opdrachten aan de AI. Twintig korte vragen betekenen twintig wachtmomenten. Eén goed uitgeschreven opdracht betekent één keer wachten, en dan is het de moeite waard om er bewust iets mee te doen. Hoe je zo’n opdracht schrijft, komt in het volgende deel van deze reeks aan bod.
Een kleine proef voor deze week
Leg een briefje naast je toetsenbord met één vraag: wat doe ik terwijl ik wacht? Zet er de keuze bij die je hebt gemaakt, bijvoorbeeld “prompt teruglezen” of “volgende stap noteren”. Zet elke keer dat je toch naar je mail of chat gaat een streepje.
Na een paar dagen weet je hoe vaak het wachtmoment je uit je werk haalt. Zo’n getal maakt zichtbaar wat je anders niet opmerkt, en dat helpt om het gedrag te veranderen. Bespreek het daarna eens in je team: herkennen collega’s het, en wat doen zij in die halve minuut? In het eerste deel van deze reeks lees je hoe dit soort momenten optellen tot een versnipperde werkdag.
De reeks AI en flow
Dit artikel is deel 2 van een reeks van vijf over focus en flow bij werken met AI:
- Deel 1: Versnippering door AI: waarom je werkdag voller voelt
- Deel 2: Wachten op AI: wat doe je in die halve minuut? (dit artikel)
- Deel 3: Flow bij werken met AI: denkwerk en AI-werk scheiden
- Deel 4: Focustijd beschermen: zet het in je AI-spelregels
- Deel 5: AI-winst meten: kijk ook naar focus en rust
Wil je weten waar AI in jouw werk echt tijd en kwaliteit oplevert? De gratis scan ‘Waar liggen jouw AI kansen?’ geeft je een eerste beeld.
